Historia

Spis treści

 

Szanowni Państwo,

„Non omnis moriar” – ta myśl rzymskiego poety Horacego znakomicie opisuje niniejszą publikację. Minęło 100 lat od chwili odzyskania przez Polskę Niepodległości. Wolność nie została dana Polakom na tacy. Nikt nie wyznaczał granic odradzającego się państwa na desce kreślarskiej, jak to miało miejsce po II wojnie światowej. Wtedy za tę wolność trzeba było płacić krwią, a granice wykuwały się w pocie i bólu.

Mówiąc o Niepodległości w naszych myślach przewijają się wciąż te same postaci: Józef Piłsudski, Ignacy Jan Paderewski, Roman Dmowski, Wincenty Witos, Ignacy Daszyński, Wojciech Korfanty, od niedawna historiografia przywraca pamięci współczesnych osobę gen. Tadeusza Rozwadowskiego. Jednak nie możemy zapominać, że żaden, nawet największy człowiek nie zrobi nic bez innych, bez ludzi, którymi może kierować, u których wzbudza emocje, których motywuje do działania. Żaden przywódca nie zrobi nic bez liderów lokalnych społeczności, bowiem to oni są w stanie zebrać jednostki w masy, zorganizować je, wyjaśnić idee oraz przekazywać wartości. Taka walka u podstaw odbywała się w każdym regionie, w każdej wsi i miasteczku, w kamienicach i folwarkach, w chatach krytych strzechą, a jej animatorami były osoby żyjące wśród tych zwykłych ludzi. Autorytety, nie wykreowane na kształt mitycznych herosów przez ówczesne rodzące się dopiero środki masowego przekazu, ale przez bezpośrednią styczność, przez sposób życia i działania na tym samym podwórku od wielu lat. Takimi lokalnymi autorytetami byli m.in. Maria i dr Aleksander Macieszowie, Halina i Stefan Rudzcy, Marcelina Rościszewska, czy Kazimierz Dziewanowski. To dzięki takim ludziom jak oni rodziła się Niepodległość, Niepodległość myśli, wiary i ducha, lokalna Niepodległość wspólnej idei, która w efekcie przerodziła się w Niepodległość całego Państwa Polskiego.

Na takich osobach, a w szczególności na tych, których codzienne życie pokrył kurz historii, którzy to zostawiali dom rodzinny i zaciągali się do odradzających się polskich organizacji wojskowych, którzy przelewali krew, którzy ginęli gdzieś na polach Wołynia, Podola, Litwy, czy Podlasia, o losie których często ich bliscy nigdy się nie dowiedzieli, właśnie na losach takich osób zakiełkowała i wyrosła II RP.

W tej publikacji skupiamy się na ludziach i wydarzeniach z tamtego okresu, czasu budowy wizji niepodległości, jej ewoluowania i urzeczywistnienia na ziemi płockiej oraz w jej najbliższych okolicach. Na osobach z krwi i kości, chłopach, ziemianach, mieszczanach, Żydach, którzy wspólnie, zwykłymi codziennymi czynami, wyrzeczeniami i ofiarnością, często ofiarnością życia, zaszczepiali wizję Niepodległej. Na wydarzeniach, które pozornie ze sobą niezwiązane, wypracowały wspólny owoc – Polskę. Przedstawieni są tu zwykli mieszkańcy, z imienia i nazwiska, którzy dzięki niniejszej publikacji, utrwaleni zostaną na kartach historii.

Autorzy dalecy są od osądzania i wyznaczania kierunków myślenia. Podają jedynie fakty, cytaty z ówczesnych artykułów prasowych (głównie z Kuriera Płockiego), zapiski z pamiętników mieszkańców regionu, którzy utrwalali rzeczywistość na bieżąco, w trakcie jej tworzenia, starych fotografii ze zbiorów muzealnych oraz prywatnych archiwów. Składamy w całość fakty, historie i wydarzenia z tamtych przełomowych lat.

Dziękujemy serdecznie za możliwość wydania niniejszej publikacji Zarządowi Województwa Mazowieckiego w Warszawie. Dziękujemy historykom: Zdzisławowi Leszczyńskiemu, niezrównanemu znawcy dziejów Mazowsza Płockiego, osobie o nieocenionej wiedzy i znajomości tematu oraz Lechowi Łukaszewskiemu z Towarzystwa Miłośników Ziemi Gąbińskiej, wieloletniemu krzewicielowi lokalnej tradycji, konsekwentnie przywracającemu do życia lokalne historie i postacie. Dziękujemy Muzeum Mazowieckiemu w Płocku z dyrektorem Leonardem Sobierajem za udostępnienie archiwalnych fotografii. Dziękujemy mieszkańcom powiatu płockiego za udostępnienie historii rodzinnych, pamiętników, wspomnień i historycznych fotografii.

Marcin Groszewski
Tomasz Nowacki

Miejsca, Postacie, Wydarzenia

Miejsca Pamięci Walk 1919-1920 r.

Baboszewo

BaboszewoBaboszewo (powiat płoński). Mogiła nieznanego żołnierza Wojska Polskiego poległego w 1920 r. Znajduje się w głębi cmentarza parafialnego. Imiona i nazwiska oraz liczba pochowanych niewiadome. Dn. 19 sierpnia 1920 r. 37 pułk piechoty stoczył krwawy bój pod Baboszewem, w którym odznaczyła się kompania złożona z uczniów – ochotników z powiatów kutnowskiego i łęczyckiego. Poległo 4 szeregowców, a 4 oficerów i 40 szeregowców zostało rannych. Z ran odniesionych w tym boju zmarł ppor. Nosowicz, odznaczony orderem Virtuti Militari.

Bielino

Bielino (powiat płocki). Na skraju lasu przy drodze powiatowej jest pomnik na którym znajduje się  tablica z napisem: „ Bohaterom poległym w obronie Ojczyzny  w 1920 r. F. Cijarski, M. Dorobek, S. Głowacki, S. Jakubowski, W. Kalinowski, F. Kujawa, J. Lemański, P. Marciniak, W. Miasek, I. Niedzielski, J. Niedzielski, J. Policewicz, L. Ryk, J. Stańczyk, W. Szafrański, S. Tyska, I. Zazga . Mieszkańcom gminy Bielino w dowód pamięci Rada Gminna . 18. X. 1930 r.”.

Bielsk

Bielsk (powiat płocki). Kościół parafialny, epitafium Henryka Waśniewskiego, oficera Wojska Polskiego zaginionego w bitwie pod wsią Januki 21 maja 1920 r.

Bodzanów

Bodzanów (powiat płocki). Przy Pomniku Wolności ul. Wolności są dwa  kamienie na jednym jest tablica z brązu z napisem: „Padli na Polu Chwały odpierając z granic państwa polskiego pod wodzą Józefa Piłsudskiego nawałę najeźdźców 1918/1920 mieszkańcy gminy Bodzanów”, na drugim tablica  z czarnego granitu z napisem: „W hołdzie obrońcom Ojczyzny 1918 – 1920 Bartczak Aleksander, Bombała Józef, Bratkowski Józef, Chlebowski Władysław, Domański Jan, Jakubowski Józef, Kacprzak Stanisław, Kołodziejski Albin, Kuliński Rajmund, Kwasiborski Władysław, Łukasiewicz Stanisław, Malicki Stanisław, Marlęga Jan, Matuski Konstanty, Moczyński Piotr, Owczarzak Aleksander, Pachelski Wincenty, Pęcherzewski Kazimierz, Popiołek Stefan, Rokicki Wiktor, Szczygielski Marian, Szewczak Józef, Wiśniewski Edmund, Wójcik Stanisław”.

Bolimów

Bolimów (powiat skierniewicki). pl. T. Kościuszki róg ul. Skierniewickiej. Na budynku przedszkola umieszczona jest żeliwna tablica z napisem: „Polegli za wolność obywatele gminy Bolimów w okresie walk 1914 – 1920 roku w XX rocznicę odzyskania niepodległości, dla upamiętnienia ich bohaterstwa tablicę tą ufundowało społeczeństwo gminy Bolimów. Bolimów, dnia 11 listopada 1938 roku”.

Borkowo

Borkowo (powiat nowodworski). Pomnik w miejscu ciężkich walk o utrzymanie linii Wkry 14 i 15 sierpnia 2020 r. Pomnik poświęcony jest mieszkańcom, którzy zginęli w latach 1918 – 1920.

Cieksyn

Cieksyn (powiat nowodworski). Mogiła zbiorowa. Zlokalizowana w lesie, w odległości ok. 2 kilometrów na zachód od przejazdu kolejowego w Cieksynie. Znajduje się ok. 150 m na południe od torów kolejowych. Ma formę kopca o średnicy ok. 18-20 m i wysokości ok. 3 m. W punkcie centralnym mogiły umieszczono metalowy krzyż. Pod nim leży kamień z wyrytym krzyżem i datą „1914/18.”  Spoczywa tu nieznana liczba żołnierzy niemieckich, poległych w 1915 roku. Prawdopodobnie pogrzebano tu także żołnierzy rosyjskich. Na cmentarzu parafialnym w Cieksynie znajduje się mogiła zbiorowa żołnierzy WP poległych w sierpniu 1920 roku.

Drobin

DrobinDrobin (powiat płocki). W kościele parafialnym jest marmurowa tablica z napisem: „Śp. Artur Gierżyński uczeń Gimnazjum Płockiego poległ w obronie Ojczyzny z bolszewikami w Gostominie starostwa ciechanowskiego dn. 18 sierpnia 1920 roku. Rodzina”.

Gąbin

GąbinGąbin (powiat płocki). Cmentarz rzymskokatolicki, obelisk na mogile żołnierzy Aleksandra Rojewskiego i Edwarda Wierzbickiego poległych w dniu 11.11.1918 r. Cmentarz z I wojny światowej, położony między cmentarzem katolickim, a cmentarzem żydowskim. Pochowanych zostało na nim 100 zidentyfikowanych żołnierzy niemieckich i nieznana liczba żołnierzy armii rosyjskiej. Grób Nieznanego Żołnierza. Obelisk z tablicą pamiątkową odsłonięto 11 listopada 1928 roku w parku miejskim im. Tadeusza Kościuszki w Gąbinie w związku z 10-leciem Niepodległości Państwa Polskiego. Na pomniku umieszczono napis: „OBROŃCOM OJCZYZNY CZEŚĆ”. Obelisk został zniszczony we wrześniu 1939 roku. 11 listopada 1988 roku z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Gąbińskiej i dzięki ofiarności mieszkańców, postawiono w tym samym miejscu nowy pomnik, odwzorowany dzięki zachowanym dokumentom.

Janowo

Janowo (powiat nowodworski). W kruchcie kościoła parafialnego jest tablica z napisem „Polegli bohaterską śmiercią na polu chwały za wiarę i Ojczyznę w roku 1919 – 1920. Parafianie janowscy.”

Joniec

JoniecJoniec (powiat płoński). Tu, w miejscu bezpośrednich walk znajduje się w głębi cmentarza mogiła zbiorowa, przykryta betonowymi płytami. Tu w dn. 14 sierpnia 1920 r. stoczył swą pierwszą walkę 2 syberyjski pułk piechoty, składający się głównie ze słabo przeszkolonych ochotników. W walce stracił 4 oficerów i 149 szeregowców zabitych, rannych i zaginionych. Za mogiłą wzniesiono kamienny krzyż. Na samej mogile umieszczono tablicę z napisem: „Bohaterom poległym za Ojczyznę nad rzeką Wkrą w dniach 14 i 15 sierpnia 1920 r. W tej zbiorowej mogile kryjącej zwłoki 74 poległych spoczywa młodociany ochotnik Seweryn Marcinkowski uczeń klasy VIII Gimnazjum w Jaśle poległy na polach wsi Zawady-Wrona w dniu 14 sierpnia 1920 r. Przechodniu powiedz Polsce, tu leżym jej syny posłuszni jej prawom do ostatniej chwili”.

Królewo

KrólewoKrólewo (powiat płoński). Na cmentarzu grzebalnym znajduje się mogiła ogrodzona metalowym płotkiem, z kamiennym obeliskiem, na którym jest napis: „Nieznanym bohaterom obrony Ojczyzny 14-15 VIII 1920 r. Społeczeństwo gminy Joniec 1989r.”.

Malużyn

Malużyn (powiat płoński). Na cmentarzu grzebalnym znajdują się groby siedmiu żołnierzy – trzech znanych i czterech nieznanych. Na grobie trzech żołnierzy jest tablica z napisem: „Tu spoczywają zwłoki poległych w bitwie z bolszewikami w dn. 18 sierpnia 1920 r. Śp. Artur Gierżyński uczeń Gimnazjum Płockiego lat 17, Kazimierz Lusakowski student lat 22, Adam Grochala podporucznik lat 22. Rodzice Artura tę pamiątkę kładą”. Na grobach czterech nieznanych żołnierzy są krzyże z napisem „Tu spoczywa nieznany żołnierz polski”.

Miszewo Murowane

Miszewo MurowaneMiszewo Murowane (powiat płocki). Na cmentarzu grzebalnym znajduje się obelisk upamiętniający poległych w 1920 r.

Na placu przed szkołą podstawową stoi duży głaz, a na nim jest tablica z brązu z napisem: „Padli na Polu Chwały odpierając z granic państwa polskiego pod wodzą Józefa Piłsudskiego nawałę najeźdźców 1918/1920 mieszkańcy gminy Miszewo Murowane”.

Modlin

Modlin (powiat nowodworski). Na cmentarzu twierdzy Modlin znajdują się groby 325 żołnierzy Wojska Polskiego, rannych w walkach nad Wkrą i zmarłych w szpitalu wojskowym oraz poległych w walkach w okolicach Modlina.

Nowa Góra

Nowa GóraNowa Góra (powiat płocki). Przy drodze 557 przed skrzyżowaniem z DK10 jest obelisk z napisem: „Pomnik Wolności ku pamięci żołnierzy z gminy Staroźreby poległych w wojnie polsko – bolszewickiej 1920 r. Artkutowski Józef, Cietrzyński Józef, Goszczyński Rajmund, Grabowski Zygmunt, Gniewkowski Władysław, Grzegorzewski Wacław, Jóźwiak Stefan, Kuciński Stanisław, Luberacki Konstanty, Luberacki, Lemanowicz, Niedziałkowski Józef, Nering Zygmunt, Przeradzki Władysław, Roszak Eugeniusz, Sawicki Stanisław, Śnieżyński Czesław, Skierski Józefat, Sobański Adam, Szczepietowski Jan, Zembrzycki Józef, Pomianowski”.

Nowe Miasto

Nowe Miasto (powiat płoński). Na cmentarzu znajduje się kwatera żołnierzy poległych w czasie wyzwalania Nowego Miasta w dniach 16 i 17 sierpnia 1920 r. Na dole pomnika tablica z napisem: „Stracili życie na frontach Wojny Światowej Ciećwierz Leon, Gałczyński Feliks, Grotkiewicz Jan, Górecki Jan, Grochowski Stanisław, Gruszczyński, Gościński, Kwiatkowski Mateusz, Karpiński Czesław, Karwowski Jan, Michalski Stanisław, Niedziałkowski Jan, Piasecki Władysław, Siedlich Stanisław, Śladowski Bolesław”.

Orszymowo

OrszymowoOrszymowo (powiat płocki). Przy wejściu na cmentarz parafialny, po prawej stronie jest obelisk z tablicą z brązu, na której jest napis: „Padli na Polu Chwały odpierając z granic państwa polskiego pod wodzą Józefa Piłsudskiego nawałę najeźdźców 1918/1920 Budnicki Feliks rolnik, Fabianowicz Stanisław rolnik, Jaworski Stefan rolnik, Krajewski Feliks rolnik, Lipiński Stanisław rolnik, Nawojski Adam rolnik, Śliwka Henryk rolnik, Woźniak Franciszek stolarz”. Grób jest mogiłą symboliczną, Franciszek Woźniak zginął na wschodzie pod miastem Sokal w walce o Lwów.

Płock

Kopiec Harcerzy - Pomiędzy torami kolejowymi a ul. Targową, w mogile pogrzebano nieustaloną liczbę żołnierzy WP, niewykluczone, że spoczywają tu także czerwonoarmiści. Na mogile usypano kopiec, na szczycie którego umieszczono krzyż. Po II wojnie światowej krzyż został usunięty. W 1966 roku dwóch mieszkańców Płocka (Tadeusz Borkowski i Adam Rakowski) umieściło na kopcu Krzyż Harcerski. Uchroniło to mogiłę przed planowanym zniszczeniem. Od tej pory przyjęła się jej nowa nazwa – "Kopiec Harcerzy". Na mogile jest napis „Bohaterom poległym za wolność Ojczyzny 18 VIII 1920 r.”.

ul. Bielska - Róg ul. Kazimierza Wielkiego, w kościele pw. św. Bartłomieja, w kruchcie kościoła, umieszczona jest tablica z napisem: „Druhom bohaterom czynnym Straży Pożarnej Ochotniczej Płockiej poległym w obronie Lwowa w 1919 r. w walkach z hajdamakami. Poległym w obronie Ojczyzny w czasie najazdu hord bolszewickich w 1920 r. tablicę tę na wieczną rzeczy pamiątkę poświęcają koledzy”.

ul. 3 Maja 4 - Na ścianie korytarza LO im. Wł. Jagiełły wmurowana jest tablica z napisem: „Na polach walk i niewoli za świętą sprawę żywot swój położyli uczniowie Tej Szkoły: Bajankiewicz Henryk w niewoli 1920, Betley Kazimierz pod Dźwińskiem 1919,  Bem Zygmunt pod Brześciem Litewskim 1920, Brudnicki Michał w niewoli 1920, Brzozowski Stanisław pod Morażowiczami 1920, Chodalski Eugenjusz pod Sarnową Górą 1920, Fabowski Stanisław pod Lwowem 1920, Gierzyński Artur w 1920, Górzyński Józef pod Lwowem 1920, Jeznach Stefan pod Warszawą 1920, Kamiński Józef na Wołyniu 1920, Kleindenst Oskar pod Jaworowem 1918, Bałtruszjtis Jan w Warszawie 1922. Cześć ich pamięci! Płock 1923”.

ul. Małachowskiego 1 – W LO im. Marszałka St. Małachowskiego, w auli im. Kajetana Morykoniego, na ścianie wmurowana jest marmurowa tablica z napisem: „Non omnis moriar. Nad tę miłość żaden nie ma, aby kto duszę swą położył za przyjacioły swoje św. Jan XV-13. A jeśli naród zawinił, przyjmij Panie krew naszą za odkupienie. Ale przebacz wreszcie Polsce. Jan Grabski uczeń klasy VI lat 19 poległ 14 czerwca 1919 r. pod Kopyczynem w Małopolsce. Tadeusz Grabski uczeń klasy VIII lat 22 zmarł 28 lutego 1920 r. z ran otrzymanych po Lwowem. Stanisław Niździński uczeń kl. VII, lat 21 poległ 1 sierpnia 1920 r. pod Nowogrodem nad Narwią. Ignacy Szczepkowski uczeń klasy VIII lat 20 poległ w sierpniu 1920 r. pod Szydłowcem na Mazowszu. Bohaterom poległym ku większej chwale potomnym ku naśladowaniu tę pamiątkę kładą koledzy, nauczyciele, rodziny i społeczeństwo”.

al. Kobylińskiego – Na cmentarzu miejskim przy al. Kobylińskiego, w pobliżu bramy głównej znajdują się groby harcerzy Antoniego Gradowskiego i Stefana Zawadzkiego, poległych w obronie Płocka. Z prawej strony alei głównej grób Józefa Kamińskiego, ochotnika 201 pułku szwoleżerów. Po lewej stronie alei, w pobliżu kaplicy cmentarnej, pogrzebano rodzeństwo - Jana, Halinę i Tadeusza Grabskich. Jan, były peowiak, poległ w 1919 r. Halina pełniła służbę w Ochotniczej Legii Kobiet. Śmiertelnie ranna od wybuchu pocisku artyleryjskiego we Lwowie. Tadeusz zmarł z ran w 1920 r.

ul. Norbertańska – Na cmentarzu garnizonowym znajduje się duża kwatera z kilkudziesięcioma krzyżami, przed nią jest duża płyta z napisem: „Bohaterom poległym za   wolność  Ojczyzny 18 sierpnia 1920 r.”

ul. Sierpecka (Trzepowo) – Na cmentarzu parafii św. Aleksego, w części położonej od strony ulicy, znajdują się dwie mogiły żołnierzy poległych w 1920 r. Na jednej z nich stoi obelisk z tablicą o treści: „Ś.p. polegli w obronie ojczyzny odpierając z granic Polski nawałę bolszewicką w 1918-1920 r. Świtalski Franciszek, Sawicki Józef z Trzepowa. Ku czci bohaterom na pamiątkę dziesięciolecia poświęcają tę tablicę rodacy, 19. X. 1930 r.”.

ul. Tumska 4 - Na ścianie frontowej dawnego Odwachu jest tablica z napisem: „Polegli w obronie m. Płocka w sierpniu 1920 roku, Assante Izaak, Berezowski Stanisław, Brodziński Lucjan, Bujakiewicz Władysław, Chorążewicz Stanisław, Dobiszewski Wacław, Dutkiewicz Franciszek, Fuksiński Jan, Głogowiecki Mieczysław, Głowacki Leon, Goebelt Edmund, Grabowski Stanisław, Gradowski Antoni, Hammer Chaim, Kalisz Wincenty, Kamiński Józef, Kozłowski Bolesław, Krawczyński Bolesław, Krongold Henryk, Lewandowski Stanisław, Lewicki Bronisław, Lisiecki, Łukaszewski Bolesław, Maciejowski Antoni, Matysiak Kazimierz, Mączewski Jerzy, Mieszczyński Adam, Modrzejewski Tadeusz, Narwa Abram, Niździński Wacław, Nordenberg Ber, Ogman Chaim, Ossowski Wiesław, Pokorski Leon, Ragina Wacław, Rotenberg Uszer, Skinder Bolesław, Szklarski Aleksander, Solarz Franciszek, Stawicki Józef, Szewnic Dawid, Szkudlarek Józef, Szymański Izydor, Siwanowiczówna Maria, Śliwowski Ignacy, Świerczewski Stanisław, Świerzyński Czesław, Świtalski Jan, Ulicki Stanisław, Więcek Mikołaj, Wiwatowski, Zaliszewski Ignacy, Zawadzki Stefan, Zieliński Stanisław, Ziembiński Franciszek, Ziółkowski Czesław, Zych Tadeusz, Zynek Jan i inni nieznani obrońcy Płocka”.

Radziwie - Na cmentarzu w Radziwiu (dzielnica Płocka na zach. brzegu Wisły), przy ul. Kolejowej znajduje się po prawej stronie alei głównej (idąc od głównej bramy wejściowej) jest mogiła obramowana krawężnikiem z lastryko i przykryta granitową płytą. Widnieje na niej orzeł w koronie i napis: „Żołnierzom 1920 roku”. (Liczba i nazwiska pogrzebanych żołnierzy WP są nieznane)

 

 

 

Płońsk

Na cmentarzu grzebalnym znajduje się zbiorowa mogiła z pomnikiem, na którym jest napis: „Rodakom poległym w roku 1920. Poświęceniem dla Ojczyzny zdobyli uznanie. Odpoczynek wieczny daj im za to Panie.”.

Pomiechówek

Pomiechówek (powiat nowodworski). Na cmentarzu parafialnym znajduje się kwatera żołnierzy polskich poległych w 1920 r. W centralnym puncie kwatery stoi głaz, a na nim napis „Tu spoczywają żołnierze polscy z V Armii gen. Wł. Sikorskiego polegli w obronie Ojczyzny w walkach nad Wkrą w dniach 14-15. 08. 1920 r.”.

Pomiechowo

Pomiechowo (powiat nowodworski). Znajduje się grób żołnierzy polskich poległych nad Wkrą w dniach 14-15 sierpnia 1920 r.

Rębowo

RębowoRębowo (powiat płocki). Obok kościoła parafialnego stoi pomnik Niepodległości (obecnie w remoncie), znajdujące się na nim tablice z 1938 r. są przechowywane na plebani, jest na nich jest napis: „W walkach o niepodległość Ojczyzny w latach 1914-1920 padli na polu chwały obywatele gminy Rębowo: Szafaryn Stanisław, Zmysłowski Kazimierz, Górnicki Franciszek, Kempiński Kazimierz, Sobótka Ignacy, Sobótka Wacław, Rakowski Kazimierz, Kolczyński Marceli, Kuliński Franciszek, Szymerski Edward, Gostomski Jan, Paradowski Wacław, Majewski Józef, Malczewski Franciszek. Dla uczczenia ich pamięci pomnik ten ufundowali 15 sierpnia 1938 roku rodacy gminy Rębowo.”.

Sochocin

Sochocin (powiat płoński). Nad ranem 15 sierpnia 1920 r., II batalion 145 pp. uderzeniem na bagnety zdobył Sochocin. Na cmentarzu znajduje się mogiła zbiorowa, zlokalizowana z prawej strony głównej alei, kryjąca prochy poległych wtedy żołnierzy polskich.

Stara Wrona

Stara Wrona (powiat płoński). 14 sierpnia 1920 r., po ciężkich walkach pod Cieksynem i Jońcem, Brygada Syberyjska została zmuszona do odwrotu. Sowiecka 11 Dywizja Strzelców sforsowała rzekę Wkrę pod Borkowem i posuwając się za odstępującymi Polakami dotarła w rejon wsi Wrona. Znajdujący się tu 41 pułk piechoty zatrzymał tyraliery sowieckie skutecznym ogniem 50 karabinów maszynowych. Następnie wraz z 35 pp. odpierał kolejne natarcia. W toku ciężkich walk w rejonie wsi Wrona 41 pp. stracił 12 oficerów i 200 szeregowców zabitych i rannych. Zostali pochowani w mogile zbiorowej zlokalizowanej w głębi cmentarza, przykrytej granitowymi płytami. Na niej znajduje się tablica z nazwiskami poległych i z napisem: "Tu spoczywają żołnierze Wojska Polskiego polegli w walkach z bolszewikami pod Wroną w dniach 14-15 sierpnia 1920 r. Zygmunt Białoński, szer., 205 pp. Czesław Bieńkowski, szer., 205 pp., Ignacy Bilski, szer., 201 pp., Kazimierz Bińczak, szer., 205 pp., Michał Danielak, szer., 205 pp., Stefan Gajde, szer., 205 pp., Jan Gadecki, szer., 205 pp., Marian Grabczewski, szer., 205 pp., Edward Kołodziej, szer., 1 syb. pp., Walerian Kołonecki, szer., 205 pp., Jan Kwiatosz, szer., 144 p.strz., Robert Lendner, szer., 144 p.strz., Olgierd Leśniewski, kpr., 205 pp., Jan Mały, szer., 144 p.strz., Roman Mąka, por., 205 pp., Piotr Pańko, plut., 1 syb. pp., Marian Poler, plut., 205 pp., Czesław Retke, szer., 205 pp., Marian Słomski, kpr., 205 pp., Kazimierz Walczyszewski, szer., 144 p.strz., Jan Wendołowski, kpr., 205 pp., Józef Włodarczyk, szer., 205 pp., Marian Złomski, szer., 205 pp. Wieczna pamięć o obrońcach Ojczyzny”.

Wyszogród

WyszogrodWyszogród (powiat płocki). Na ścianie budynku szkoły podstawowej jest tablica z brązu z napisem: „Padli na Polu Chwały odpierając z granic państwa polskiego pod wodzą Józefa Piłsudskiego nawałę najeźdźców 1918/1920 Kazimierz Sławut rolnik, Niewodski Wacław nauczyciel, Wieczorek Wincenty murarz”.

Kontakt

Strona jest cały czas w budowie. Jeśli znacie Państwo miejsca, postacie, wydarzenia związane z odzyskaniem niepodległości na Ziemi Płockiej prosimy o kontakt przez formularz kontaktowy.

Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Rozwoju Północnego Mazowsza”

Marcin Groszewski
Tomasz Nowacki

mazowsze
Zadanie dofinansowano ze środków z budżetu Województwa Mazowieckiego
Realizator Projektu: Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania “Rozwoju Północnego Mazowsza”.

© 2019 Wszelkie pawa zastrzeżone. Projekt i wykonanie: HEDEA.pl

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem